PEX Boru Nedir?

PEX borular, yüksek yoğunluklu polietilen (HDPE) hammaddesinin moleküler yapısının kimyasal veya fiziksel yöntemlerle değiştirilerek çapraz bağlanması sonucu elde edilen, ısıl dayanımı artırılmış tesisat borularıdır.

PEX üretiminde uygulanan çapraz bağlanma işlemi sırasında hidrojen atomları zincirden koparılır ve karbon atomlarının birbirine doğrudan bağlanması sağlanır. Bu sayede üç boyutlu, kafes şeklinde makromoleküler bir ağ yapısı oluşur.

Ortaya çıkan bu yapı, malzemenin erime noktasını ortadan kaldırır ve PEX boruların yüksek sıcaklık (+95°C) ve basınç altında dahi formunu korumasını mümkün kılar.

PEX Boruların Özellikleri, Avantajları ve Teknik Yapısı

Yüksek Sıcaklık Dayanımı (95°C / 110°C)

PEX boruların sürekli çalışma sıcaklığı 95°C, kısa süreli (anlık) dayanım sıcaklığı ise 110°C seviyesindedir. Bu özelliği sayesinde kalorifer ve yerden ısıtma sistemleri için ideal bir çözümdür.

Oksijen Bariyeri (EVOH) ile Korozyon Koruması

Özel üretim serilerinde bulunan EVOH oksijen bariyeri, havadaki oksijenin boru içine sızmasını engeller. Bu sayede kombi, kazan ve radyatör gibi metal aksamların paslanması önlenir. (DIN 4726 standardına uygundur.)

Üstün Esneklik (R=5xD Bükülme Kabiliyeti)

PEX borular, boru dış çapının en az 5 katı yarıçapla bükülebilir. Bu sayede dirsek gibi ek parçalara ihtiyaç duyulmadan köşeler rahatlıkla dönülebilir.

Pürüzsüz İç Yüzey ile Düşük Basınç Kaybı

Pürüzsüz iç yüzeyi sayesinde kireç tutmaz, paslanmaz ve düşük sürtünme katsayısı ile basınç kaybını minimum seviyede tutar.

Hafızalı Yapı ve Darbe Direnci (PEX-a)

PEX-a tipi borular, termal hafıza özelliğine sahiptir. Ezilme veya darbe sonrası ısıtıldığında eski formuna geri dönebilir.

Kimyasal Dayanım ve Uzun Ömür

Kimyasal maddelere karşı yüksek mukavemeti sayesinde zorlu tesisat koşullarında dahi uzun ömürlü kullanım sunar.

PEX Boru Kullanım Alanları

Yerden Isıtma Sistemleri

Homojen ısı dağılımı ve yüksek sıcaklık dayanımı sayesinde en yaygın kullanım alanıdır.

Mobil Kalorifer Tesisatı

Radyatör bağlantılarında esnek ve güvenli tesisat çözümü sunar.

Sıcak ve Soğuk Su Tesisatı

İçme suyu ve kullanım suyu hatlarında hijyenik ve dayanıklıdır.

Kar ve Buz Eritme Sistemleri

Açık alan zeminlerinde don ve buzlanmayı önlemek için kullanılır.

Gaz Tesisatları

Uygun standartlara sahip PEX borular, gaz tesisatlarında da tercih edilebilir.

Basınçlı Hava Sistemleri

Endüstriyel tesislerde basınçlı hava hatlarında güvenle kullanılır.

PEX Boru Döşeme Yöntemleri

Kılıflı Boru Sistemi

Olası bir hasar durumunda zemin kırılmadan boru, kılıf içerisinden çekilerek değiştirilebilir. Her radyatör veya musluktan kolektöre tek parça hat çekilir. Zemin altında ek parça (dirsek, manşon) kesinlikle kullanılmaz.

Yerden Isıtma Döşeme Teknikleri (Salyangoz – Serpantin)

Zemin üzerine ısı yalıtımı sağlayan strafor (modülasyon paneli) serilir. PEX borular, mühendislik hesaplarına göre belirli aralıklarla panellere döşenir. Dönüşlerde kırılma olmaması için salyangoz veya serpantin döşeme modelleri tercih edilir.

Dönüş Yarıçapı ve Ek Parça Kullanımı Kuralları

Boru dönüş yarıçapı en az R≥5xD olmalı, akış güvenliği için ek parça kullanımından kaçınılmalıdır.

PEX Boruların Avantajları

Kolay ve Hızlı Kurulum

Hafif ve esnek yapısı sayesinde montaj süresi kısalır.

Ek Parçasız Döşeme ile Sıfıra Yakın Kaçak Riski

Rulo halinde üretildiği için kolektörden son noktaya kadar tek parça döşenir, zemin altı kaçak riski minimuma iner.

Kireçlenme ve Korozyon Direnci

Metal boruların aksine daralmaz, su debisi yıllar boyunca sabit kalır.

Enerji Tasarrufu ile Düşük Isı Kaybı

Düşük ısı iletkenliği sayesinde su taşınırken oluşan ısı kaybı azalır.

Oksijen Bariyeri ile Çamurlaşma Önleme

Oksijen girişini engelleyerek sistem içinde çamurlaşma ve oksidasyonu önler.

Çevre Dostu ve Geri Dönüştürülebilir Yapı

Kullanım ömrü sonunda %100 geri dönüştürülebilir, çevreye duyarlı bir üründür.

Mühendislik Notu

TS 10762-2 Uyumlu Üretim

PEX borular TS 10762-2 standartlarına uygun olarak üretilmektedir.

Termoplastikten Termosete Geçiş Yapan Polimer Yapısı

Çapraz bağlanma sayesinde termoplastik davranıştan termoset davranışa geçiş gösterir.

Kimyasal Maddelere Karşı Yüksek Mukavemet

Asidik ve bazik ortamlara karşı yüksek direnç sunar.

PEX Çapraz Bağlanma Yöntemleri

PEX-a: En Yüksek Çapraz Bağlanma Oranı (%70)

Eriyik halde çapraz bağlanır. Termal hafıza özelliği sayesinde kırılma sonrası eski formuna döner.

PEX-b: En Yüksek Mekanik Dayanım ve Fiyat/Performans

Buhar banyosunda kürleme yöntemiyle üretilir. Mekanik dayanımı yüksektir ve en yaygın kullanılan tiptir.

PEX-c: Fiziksel Işınlama ile Çapraz Bağlama

Elektron ışınlarıyla fiziksel olarak bağlanır. Kimyasal kalıntı riski düşüktür, ancak esnekliği diğer tiplere göre daha azdır.